Şahıs Şirketi Nasıl Kurulur? Adım Adım Kuruluş Rehberi

Türkiye’de en çok kurulan işletme türü şahıs şirketidir. Kuruluşu hızlı ve maliyeti düşüktür; serbest çalışanlar, e-ticarete başlayanlar, danışmanlar ve küçük işletmeler için çoğu zaman ilk adımdır.

Bu rehberde şahıs şirketinin ne olduğunu, kuruluş için gereken belgeleri, adım adım kuruluş sürecini, genç girişimcilere yönelik avantajları ve şahıs şirketinizin adresini nasıl belirleyeceğinizi anlatıyoruz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Vergi mükellefiyeti türü, oda kaydı, istisnalar ve tutarlar faaliyetinize göre değişir ve zaman zaman güncellenir. Kuruluş öncesinde mali müşavirinize danışın.

Şahıs şirketi nedir?

Şahıs şirketi, tek bir kişinin sahibi olduğu ve kendi adına işlettiği işletmedir. Hukuken ayrı bir tüzel kişiliği yoktur; işletme ile sahibi aynı kişidir. Bu nedenle işletmenin borçlarından sahibi kişisel mal varlığıyla sorumludur.

Şahıs şirketleri faaliyetin niteliğine göre farklı şekillerde vergilendirilir:

• Ticari kazanç: Mal alım satımı, e-ticaret, üretim ve benzeri ticari faaliyetler.
• Serbest meslek kazancı: Danışmanlık, tasarım, yazılım geliştirme, çeviri gibi kişisel bilgi ve uzmanlığa dayanan işler.
• Basit usul: Belirli koşulları sağlayan küçük esnaf için daha sade bir vergilendirme usulü.

Faaliyetinizin hangi kapsama girdiğini mali müşaviriniz belirler.

Şahıs şirketi mi, limited şirket mi?

	Şahıs şirketi	Limited şirket
Kuruluş süresi	Birkaç iş günü	Daha uzun
Kuruluş maliyeti	Düşük	Daha yüksek (tescil, ilan, sermaye)
Sermaye	Asgari sermaye şartı yok	Asgari sermaye şartı var
Sorumluluk	Kişisel mal varlığıyla sınırsız	Kural olarak sermayeyle sınırlı
Ortaklık	Tek kişi	Bir veya birden fazla ortak
Muhasebe	Daha sade	Daha kapsamlı
Kurumsal görünüm	Temel	Daha güçlü

Yeni başlayanların çoğu şahıs şirketiyle başlar, ciro büyüdükçe ya da ortak alınacağı zaman limited şirkete geçer. Limited şirket kuruluşunu limited şirket kuruluşu rehberimizde anlattık.

Şahıs şirketi kuruluşu için gereken belgeler

• Kimlik: Nüfus cüzdanı ya da kimlik kartı.
• İkametgâh belgesi: e-Devlet üzerinden alınabilir.
• İş yeri adresine ilişkin belge: Kira sözleşmesi, tapu ya da sanal ofis sözleşmesi.
• İmza beyannamesi: Faaliyetiniz ticaret siciline kayıt gerektiriyorsa.
• Oda kayıt belgeleri: Faaliyetinize göre ticaret odası ya da esnaf ve sanatkârlar odası için istenen belgeler.

Belge listesi faaliyetinize ve kayıt olacağınız kuruma göre değişebilir; güncel listeyi mali müşavirinizle kontrol edin.

Adım adım şahıs şirketi kuruluşu

1. Faaliyet ve vergi türünü belirleyin

Ne iş yapacağınızı ve bunun ticari kazanç mı, serbest meslek kazancı mı olduğunu netleştirin. Bu karar; oda kaydını, defter türünü ve vergi yükümlülüklerinizi belirler.

2. İş yeri adresini belirleyin

Vergi dairesine bir iş yeri adresi bildirmeniz gerekir. Seçenekler şunlardır:

• Kendi ya da kiraladığınız iş yeri: Kira sözleşmesi veya tapu ile.
• Ev adresi: Mümkündür; ancak mahremiyet, ev sahibi onayı ve yoklama gibi konuları göz önünde bulundurmanız gerekir. Ayrıntılar için Ev Adresi Şirket Adresi Olarak Gösterilebilir mi? yazımıza bakabilirsiniz.
• Sanal ofis: Kiralık ofis maliyeti olmadan kurumsal bir iş adresi. Sözleşme adresin dayanağıdır.

3. İşe başlama bildirimi

İşe başlama bildirimi, vergi dairesine yapılır. Bu işlem mali müşaviriniz aracılığıyla ya da Gelir İdaresi Başkanlığı’nın dijital hizmetleri üzerinden başlatılabilir. Bildirimde kimlik bilgileriniz, faaliyet konunuz ve iş yeri adresiniz yer alır.

4. Vergi dairesi yoklaması

Bildirimden sonra vergi dairesi, iş yeri adresinizde faaliyete başladığınızı tespit etmek için yoklama yapabilir. Ev adresi kullanıyorsanız evde bulunmanız, sanal ofis kullanıyorsanız sağlayıcının ofiste olması gerekir. Yoklamanın nasıl işlediğini vergi dairesi yoklaması rehberimizde anlattık.

5. Oda kaydı

Faaliyetinize göre ticaret odasına (ticaret siciline) ya da esnaf ve sanatkârlar odasına kaydolmanız gerekebilir. Serbest meslek erbabı ise genellikle bu kayda tabi değildir; ancak bazı meslekler kendi meslek odalarına kaydolur.

6. Vergi levhası ve defterler

Kayıt tamamlandığında vergi levhanız oluşur. Faaliyetinize göre işletme defteri ya da bilanço esasına göre defter tutarsınız. Ciro ve faaliyet türüne göre e-fatura, e-arşiv ve e-defter yükümlülükleri doğabilir.

7. Bağ-Kur kaydı

Şahıs şirketi sahipleri, vergi kaydıyla birlikte genellikle Bağ-Kur (SGK 4/b) kapsamında sigortalı olur ve prim ödeme yükümlülüğü başlar. Kendi durumunuzu mali müşavirinizle kontrol edin.

Genç girişimcilere yönelik avantajlar

Belirli bir yaşın altındaki ve ilk kez mükellef olan girişimciler için vergi mevzuatında bir kazanç istisnası bulunur. Koşulları sağlayanlar, belirli bir süre boyunca kazançlarının belirli bir tutarına kadar gelir vergisi ödemez; ayrıca belirli bir süre Bağ-Kur prim desteğinden yararlanabilir.

İstisnanın koşulları ve tutarları her yıl güncellenebildiği için kuruluştan önce mali müşavirinizle değerlendirmenizi öneririz.

Şahıs şirketinde sık yapılan hatalar

1. Faaliyet türünü yanlış belirlemek: Yanlış oda kaydı ve vergi türü, sonradan düzeltme gerektirir.
2. Adres konusunu hafife almak: Ev adresi kullanıp yoklamada evde bulunmamak ya da ev sahibinin onayını almamak.
3. Beyanname takvimini kaçırmak: Gecikmeler ceza ile sonuçlanabilir.
4. Kişisel ve ticari harcamaları karıştırmak: Ayrı bir banka hesabı kullanmak muhasebeyi kolaylaştırır.

Şahıs şirketiniz için Kozyatağı’nda adres

Open Up Office, 2011’den beri Kadıköy Kozyatağı’nda şahıs şirketlerine ve girişimcilere yasal adres sağlıyor. Ev adresinizi gizli tutmak ve yoklamada adreste bir yetkilinin bulunması için sanal ofis hizmetimizi inceleyebilir, paketleri Paketler sayfamızda karşılaştırabilirsiniz. Serbest çalışıyorsanız freelance çalışanlar için sanal ofis yazımız da işinize yarayabilir.